donderdag 12 januari 2012

Hoogwater: koninklijke belangstelling

Vorige week was het spannend in het Noorden van ons land. Hoogwater zorgde voor overlast en de dreiging van dijkdoorbraken. Gelukkig hielden de Groningers hun voeten droog. In de Bommelerwaard kan men er over meepraten. In 1995 was er in de streek een grote dreiging bij hoogwater en werden de inwoners uit voorzorg geƫvacueerd.

De Bommelerwaard hield toen ook gelukkig de voeten droog. Dat was in de eeuwen daarvoor wel anders. Nog in de negentiende eeuw kwamen dijkdoorbraken als gevolg van hoogwater en ijsdammen in de rivieren geregeld voor. Het koningshuis kwam dan poolshoogte nemen en betuigde zijn medeleven. Vorige week schonk mevrouw Van Cappellen uit Amersfoort een interessante prent aan het Streekarchief Bommelerwaard die te maken heeft met een dergelijke watersnoodsramp.

In 1855 kwam koning Willem III naar de Bommelerwaard, toen de Waaldijk nabij het dorpje Brakel het weer eens had begeven. Jaren later werd die gebeurtenis verbeeld in het Nederlandsch panopticum, een wassenbeeldenmuseum in de Amstelstraat in Amsterdam. (Het panopticum was in 1881 opgericht naar voorbeeld van Madame Tussaud in Londen.) De Amsterdamse krant Nieuwsblad voor Nederland bracht, waarschijnlijk in 1888, een prent uit van de beeldengroep onder de ronkende titel 'Vorst en Volk'. Mevrouw Van Cappellen schonk een exemplaar van deze ingekleurde prent, premie plaat genoemd.


Op de prent wordt de koning geflankeerd door (links) de graaf Van Limburg Stirum, luitenant-generaal Dumonceau, baron Snouckaert van Schauburg en (rechts) luitenant 1e klas jonkheer De Casembroot en kapitein Mansfeldt. Rechts op de voorgrond staat nog jonkheer Berkcmans de Weert uit het gevolg van de koning. De getroffen inwoners zijn uiteraard anoniem. De prent is gedrukt bij Tresling & Co. te Amsterdam.

In onze beeldbank vindt u nog meer prenten en kaarten die zijn uitgegeven en gemaakt naar aanleiding van watersnoodrampen.

Sil van Doornmalen
adjunct-streekarchivaris